Puro Boyları Nedir, Neden Önemlidir |
Churchill Formatı Neyi Anlatır
Puro dünyasında Churchill adı, aşağı yukarı on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü anlatır. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi sunar; çoğu zaman bir saati aşar. Küba punch 48 ile 8-9-8 dizilimi nedir gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı rahatça hissedilir. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini getirir ve böylece ısı daha yumuşak kalır. Başlamadan önce takvimde yer açmak hem keyif hem de düzgün yanma için akıllıca bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy doğru seçim olmaz; sakin bir akşam isteyen kişiye ise uyar. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta acele etmemek tüm içimin gidişatını şekillendirir. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri yakalamanızı sağlar. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin farkını gösterir, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra yumuşamasını ve ortadaki derin bölümün belirmesini beklemek de mümkün olur.
Double Corona Formatına Yakından Bakış
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını yakalar; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha kalın durur. Kalın çap, kor yüzeyini yayar ve dumanı yumuşatır. Uzun akşamlık double corona bu sınıfın tipik bir örneğidir; kalın gövdeli punch duke ise aynı kalınlık düşüncesini başka bir dengeyle ortaya koyar. İki örnek yan yana konduğunda, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun düştüğü açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha belirgin takip edilir, çünkü her bölüm kendi karakterini sakin sakin ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda ağır ağır ilerleyen bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini gösterir. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın bilinen yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa daha çok anlatacak şey verir, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda kalış süresi uzadığı için içici, her bölümü ayrı ayrı yorumlama şansı bulur.
Uzun Oturumda Zaman Yönetimi
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını gözden geçirmek şarttır. Seksen dakikayı zorlayan oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden bölünürse keyfi kaçar. Punch mantua kutusu gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti bekler. Yarım saatlik punch short ise aynı çizginin kısa kolunu temsil eder ve yarım saatlik bir molaya yeter. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü seçmek akla yatkın bir düzendir. Telefonu kenara koymak ve ortamı baştan toparlamak da fark yaratır. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak önceden masaya konmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi rahatlatır. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için acele etmeden koltuğa gömülmek yeterlidir. Uzun içimde zamana yayılmak asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da dingin bir manzaranın eşlik ettiği akşamlarda yaşanır.
Gigante Formunu Anlamak
Halka çapı altmışa varınca puro, sade bir çubuktan çok küçük bir nesneye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile başkalaşır. Kalın çaplı punch signature bu sınıfa girer ve koyu harmanını geniş kesitte bolca taşır. Super selection nasıl ise hayli alışıldık ölçülerde kalır ve aradaki fark ilk bakışta anlaşılır. İkisini deneyen biri, kalınlığın duman hacmini nasıl yönlendirdiğini kolayca fark eder. Geniş çapta duman daha tok ama çoğu zaman daha ılımlı gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye paylaşılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif sayılmaz. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini etkiler. Harmanın dolgunluğunu anlatan şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki düzenidir, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda dizilmesi için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak anlaşılır, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey kalmaz. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Sampler Kutusunun Yeri
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı tatmak akıllı bir başlangıçtır. Blackbird robusto sampler altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda karşılaştırma olanağı verir. Beşli robusto sampler ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde sunar. Robusto yarım saati epey geçer, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman ister. Her denemenin ardından iki satırlık bir kayıt yazmak yardımcı olur. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat öne çıktı diye düşünmek yeterlidir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha uygun geldiğini ortaya çıkarır. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl yönlendirdiğini de gösterir. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama yakışacağına karar vermek çok daha kolaylaşır, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut tecrübe bulunur ve yanlış bir tercihin ihtimali azalır.
Altmışlık Çapın Getirdikleri
Altmış çaplı newman paketi kalın halkalı boylara giriş için pratik bir seçki sunar; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça taşımasına yardım eder. Macanudo inspirado serisi ise uzun gigante kalıbını dolgun bir harmanla buluşturur. Altmışlık çapta kor enli olduğundan puro ağır ilerler ve bu da içimi bir saati rahatça geçen bir oturuma taşır. Bunun yansıması olarak duman soğuk kalır, damakta daha yuvarlak bir his oluşturur. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak güçleşebilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı tam kızdırmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı engeller. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek toparlamak çoğu zaman yeterlidir. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır kılmaz, yalnızca daha yavaş eder, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki özeninin de sonucudur ve bu ayrıntıyı fark eden biri sonraki purolarda çok daha rahat yanar. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha dengeli olur.
Ateşleme ve Kesim Üzerine Notlar
Uzun bir puroda başlangıç kesimi temiz olmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını açmak yeterlidir, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk kullanmak tada koku sızmasını önler. Metal kutulu undercrown gibi küçük bir boy hızla açılır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Vegafina puro kutusu gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha dikkatli davranmayı ister. Dumanı acele çekmek ısıyı artırır ve aromayı örter. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman yeterlidir. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden yakmak mümkündür. Kısa dinlenme araları da dumanı yumuşatır, tadın her aşamada daha temiz kalmasına imkan verir. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe dengelemek de bitişe kadar temiz bir tat sağlar, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar sakince yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi sıklıkta çekildiğine bakar. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir yöntemdir.
Humidor Düzeni ve Uzun Boylar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda kolayca bozulur; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen yırtılır. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için önerilen aralıktır. Quai d'orsay ambassadeur puro ile baalbeck puro nasıl gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir düzen kurmak isteyenler için değer kazanır. Kutuyu gereksiz yere kaldırmak dengeyi bozar. Yeni bir nemlendirici koyarken damıtık su tercih etmek akıllıcadır. Yeni gelen purolara bir hafta ortama alışma zamanı tanımak da yerinde olur. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı kalabalıklaştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle doğrulamak işe yarar. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe bulmak yeterlidir, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı aromalı ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir not koymak da uzun vadede düzen sağlar. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da yardım eder.
Uç Şekli Çekişi Nasıl Değiştirir
Belicoso sivri başıyla öne çıkar; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında belirgin olur. Quai d'orsay belicoso royal dumanı dar bir noktada toplar, bu yüzden ilk dakikalarda gövde biraz yoğun ortaya çıkar. Capitolio puro gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle kıyaslanabilir ve farkı ortaya koyar. Düz uç kesimi rahatlatır, sivri uç ise özen bekler. Uçtan gereğinden fazla kesmek çekişi gevşetir. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman toplanır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye dağılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta ayrı ayrı anlaşılmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas kullanmak yırtılmayı engeller. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve o günkü havaya bağlıdır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de payı büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi tecrübesinde tartmak en doğru yoldur.
Uzun Bir Akşamda Puroya Eşlik Edenler
Uzun bir puroyu keyifle içmek istiyorsanız, ortam da hesaba katılmalıdır. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin vazgeçilmez eşlikçisidir; su ya da soda ise damağı toparlar. Clemenceau puro nasıl kavrulmuş badem tarafıyla kahveye yakışır, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten aldığı için ağırlaşmaz. Quai d'orsay coronas ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere denk düşer. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre dinlenmek önerilir. Ortam havadar ve sakin olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman bunaltıcı hale gelir. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro hızlı geçer, yalnız içildiğinde ise daha yavaş tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da akşamı güzelleştirir, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı baştan hazırlamak keyfi zenginleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir alışkanlığa dönüşür.